[x] ปิดหน้าต่างนี้
ก้าวทุกวินาที กับ... สหวิชา ดอท คอม
ชื่อผู้ใช้ :
รหัสผ่าน :
   
   
หมวดหมู่ : กลุ่มสาระวิทยาศาสตร์
การเตรียมสารละลาย (ตอนที่ 1)
เสาร์ ที่ 14 เดือน สิงหาคม พ.ศ.2553

เตรียมสารละลายให้มีความเข้มข้นและปริมาตรตามต้องการ   

การเตรียมสารละลาย
       
 การเตรียมสารละลายโดยทั่วไปมี  3  ลักษณะคือ  การนำของแข็งบริสุทธิ์มาละลายในตัวทำละลาย  การนำสารละลาย
ที่มีอยู่แล้วมาทำให้เจือจางหรือเข้มข้นขึ้น  และการนำสารละลายที่มีความเข้มข้นต่างกันมาผสมกัน  ซึ่งวิธีการนี้จะทำให้สารละลายที่ได้มีความเข้มข้นเปลี่ยนไป  แต่ในที่นี้จะกล่าวถึงวิธีการเตรียมสารละลายจากของแข็งบริสุทธิ์ และ
สารละลายที่มีอยู่แล้วทำให้เจือจางลง

การเตรียมสารละลายจากสารบริสุทธิ์
การคำนวณเกี่ยวกับความเข้มข้นของสารละลาย  ในการเตรียมสารละลายให้มีความเข้มข้นต่างๆ  กันนั้น 
ขั้นที่ 1  จะต้องคำนวณหาปริมาณตัวละลายที่จะใช้เตรียมสารละลายก่อน   
           โดยทั่วไปแล้วหน่วยความเข้มข้นของสารละลายที่นิยมใช้  คือ หน่วยโมลต่อลูกบาศก์เดซิเมตร 
           หรือ โมลต่อลิตร (โมลาร์)  ดังนั้นจึงต้องอาศัยความรู้ในเรื่องโมลเข้ามาเกี่ยวข้อง  สำหรับการคำนวณ
           นั้น
สามารถคำนวณได้  3 วิธี  คือ  การคำนวณโดยใช้วิธีเทียบบัญญัติไตรยางศ์  การคำนวณโดย
           เทียบหน่วย  และการคำนวณโดยใช้สูตรต่อไปนี้
  ความเข้มข้นในหน่วยโมลาร์          =        จำนวนโมลของตัวละลาย           X   1000 cm3
                                                          ปริมาตรของสารละลาย  (1 cm3)      1 dm3 
  เขียนเป็นสัญลักษณ์ได้ดังนี้     C   =         n X 1000
                                                          V
    หรือ                                 n    =       CV
                                                        1000
 
       เมื่อ   n  คือ จำนวนโมลของตัวละลาย
               C  คือ ความเข้มข้น  หน่วย  mol/dm3
               V  คือ ปริมาตรของสารละลาย  หน่วย  cm3
 
ในการคำนวณการเตรียมสารละลายนิยมใช้สูตร คือ
               n       =     g  =             N              =      CV
                               M           6.02X1023             1000  
     g    =   มวลของสารบริสุทธิ์ (ตัวละลาย)  หน่วย กรัม
     M   =   มวลโมเลกุลของตัวละลาย  หน่วย กรัม/โมล
     N    =   จำนวนโมเลกุลตัวละลาย  หน่วย โมเลกุล

 ตัวอย่างที่ 1  ถ้าต้องการเตรียมสารละลาย NaCl ให้มีความเข้มข้น  0.1  mol/dm3 ปริมาตร  250  cm3  
 คำนวณได้ดังนี้
 วิธีแฟคเตอร์เปลี่ยนหน่วย
  g NaCl     =     250 cm3 สารละลาย   X  0.1 mol NaCl         X  58.5 g NaCl     
                                                     1000 cm3 สารละลาย      1 mol NaCl
                 =       1.4625  g
จะต้องชั่ง  NaCl  จำนวน  1.46  กรัม

วิธีเทียบสัดส่วน
             สิ่งที่ต้องทราบ  มวลของ  NaCl
             สิ่งที่กำหนดให้  สารละลาย  NaCl เข้มข้น  0.1  mol/dm3   จำนวน  250  cm3      
        NaCl  มีมวลโมเลกุล          =  23  +  35.5   =    58.5
สารละลาย  NaCl 1000 cm3         =       สารละลาย NaCl 250 cm3
     มี NaCl 0.1 mol                                มี NaCl (mol)
                
  NaCl (mol)  =      NaCl 0.1 mol X สารละลาย NaCl250 cm3
                                            สารละลาย 1000 cm3    
                   =      0.025 mol
                   =     0.025 X 58.5   =  1.4625  g
    จะต้องชั่ง  NaCl  จำนวน  1.4625  กรัม  ละลายน้ำให้มีปริมาตรเป็น  250  cm3      

2.  เตรียมตัวละลาย และทำให้เป็นสารละลาย
     ชั่งโซเดียมคลอไรด์ให้ได้  1.4625  กรัม   และนำไปใส่ลงในขวดวัดปริมาตรขนาด  250 cm3 โดยใช้กรวยแก้ว  หลังจากนั้นเทน้ำกลั่นจำนวนเล็กน้อยลงในขวดวัดปริมาตร  และเขย่าขวดเพื่อให้โซเดียมคลอไรด์ละลายจนเป็น
เนื้อเดียวกัน  แล้วจึงค่อยเติมน้ำลงไปจนส่วนโค้งต่ำสุดของสารละลายอยู่ตรงขีดบอกปริมาตรที่บริเวณคอขวด 
ปิดจุกขวดวัดปริมาตรแล้วกลับขวดขึ้นลงจนสารผสมเป็นเนื้อเดียวกัน  ก็จะได้สารละลายที่มีความเข้มข้นและปริมาตรตามต้องการ
3.  เก็บสารละลายและทำฉลากระบุรายละเอียดของสารละลาย
    หลังจากเตรียมสารละลาย  ควรถ่ายสารละลายใส่ภาชนะเก็บสารละลายที่เหมาะสม  ปิดฝาภาชนะให้เรียบร้อย
เพื่อป้องกันตัวทำละลายระเหย  ทำฉลากโดยระบุ  ชื่อสาร  สูตรเคมี  ความเข้มข้น  และวันที่เตรียมสารละลาย

2.  การเตรียมสารละลายจากสารละลายเข้มข้น
        วิธีนี้เป็นการเตรียมสารละลายจากสารละลายเดิมที่มีอยู่แล้วให้เจือจาง (ความเข้มข้นลดลง)ในการที่ความเข้มข้นของสารละลายที่เตรียมขึ้นใหม่จะมีความถูกต้องเพียงใด  ขึ้นอยู่กับการวัดปริมาตรสาร  ดังนั้นอุปกรณ์ที่ใช้วัดปริมาตรต้องมีความเที่ยงตรงสูง  เช่น  ปิเปตต์  ขวดวัดปริมาตรซึ่งมีความเที่ยงตรงสูงกว่ากระบอกตวงหรือบีกเกอร์ 
เช่น  การเตรียมสารละลายโซเดียมคาร์บอเนต  ความเข้มข้น  0.1 mol/dm3  ปริมาตร  250cm3 จากสารละลายโซเดียมคาร์บอเนตเข้มข้น 1โมลาร์  มีวิธีการดังต่อไปนี้
1.คำนวณหาปริมาตรของสารละลายเดิมที่ต้องใช้
 
วิธีใช้สูตร
สารละลายที่ทำให้เจือจางลงด้วยการเติมน้ำ
สารละลายที่มีการเติมน้ำเพื่อทำให้เจือจางลง  โดยที่ปริมาณตัวละลายคงที่  เปลี่ยนเฉพาะปริมาตรของสารละลาย
เพิ่มขึ้นเท่านั้น  ซึ่งเป็นผลทำให้ความเข้มข้นของสารละลายลดลงและความเข้มข้นของสารละลายลดลงมากหรือน้อยขึ้นอยู่กับปริมาณน้ำที่เติมลงไป
          หลักการคำนวณ
            โมลของตัวละลายก่อนเติมน้ำ         =       โมลของตัวละลายหลังเติมน้ำ
                     C1V1                                =                    C2V2
                     1000                                                     1000 
                 จะได้ C1V1                            =                    C2V2  
       C1 ,  C2   เป็นความเข้มข้นของสารละลายก่อนเติมน้ำและหลังเติมน้ำตามลำดับมีหน่วย  mol/dm3
       V1,   V2    เป็นปริมาตรของสารละลายก่อนเติมน้ำและหลังเติมน้ำตามลำดับมีหน่วย  cm3
                 C1V1       =    C2V2
                    
                 1 X V1    =     0.1X250
                       V1       =     25 cm3
วิธีเทียบบัญญัติไตรยางค์ 
สารละลาย  1000 cm3  มีโซเดียมคาร์บอเนต    =  0.1 โมล
สารละลาย   250  cm3  มีโซเดียมคาร์บอเนต    =  0.1 X 250
                                                                    1000
                                                              =    0.025 โมล
      แสดงว่า  สารละลายโซเดียมคาร์บอเนตใหม่ที่ต้องการเตรียมนั้น  ต้องใช้โซเดียมคาร์บอเนต  0.025  โมล 
สารละลายโซเดียมคาร์บอเนตเดิมเข้มข้น  1  mol/dm3
ดังนั้น       มีโซเดียมคาร์บอเนต         1  โมล  ในสารละลาย            1,000  cm3
ต้องการเตรียมโซเดียมคาร์บอเนต  0.025  โมล  ต้องใช้สารละลาย     1,000 X 0.025
                                                                                                  1
                                                                                    
=    25  cm3
           ดังนั้น  ต้องใช้สารละลายโซเดียมคาร์บอเนต  1  mol/dm3     25   cm3

วิธีแฟคเตอร์เปลี่ยนหน่วย
วิธีที่ 1
 ขั้นที่ 1  คำนวณหาปริมาณตัวละลาย 
 mol Na2CO3   = 250 cm3 สารละลาย   X   0.1 mol Na2CO3
                                                          1000 cm3 สารละลาย
                     =          0.025 mol
      สารละลายที่ต้องการเตรียมมี  Na2CO3   0.025  โมล
ขั้นที่ 2  คำนวณหาปริมาตรของสารละลายเดิมที่ต้องนำมาเตรียมสารละลายใหม่ 
โดยใช้ปริมาณตัวละลายที่คำนวณได้จากขั้นที่ 1 
 cm3 สารละลาย          =  0.025  mol Na2CO3 X 1000 cm3 สารละลาย
                                               1 mol Na2CO3  
   =   25  cm3
วิธีที่ 2
ทำเป็นขั้นตอนเดียวโดยคูณปริมาณที่กำหนดให้ด้วยแฟคเตอร์เปลี่ยนหน่วยที่สัมพันธ์ต่อเนื่องกัน  จะได้ว่า
cm3 สารละลาย     = 250 cm3 สารละลาย    X 0.1 mol Na2CO3 X     1000 cm3 สารละลาย
                                                               1000 cm3 สารละลาย     1 mol Na2CO3

                        =     25  cm3

2.ทำสารละลายให้เจือจาง 
         ปิเปตต์สารโซเดียมคาร์บอเนตเข้มข้น  1  mol/dm3 มา  25 cm3ใส่ลงในขวดวัดปริมาตรขนาด  250 cm3 
หลังจากนั้นเติมน้ำกลั่นจนส่วนโค้งต่ำสุดของสารละลายอยู่ตรงกับขีดบอกปริมาตรที่บริเวณคอขวด  ปิดจุกขวดวัดปริมาตรแล้วกลับขวดขึ้นลงเพื่อให้สารผสมเป็นเนื้อเดียวกัน  จะได้สารละลายโซเดียมคาร์บอเนตเข้มข้น  0.1  mol/dm3  ปริมาตร  250 cm3  ตามต้องการ 

3.เก็บสารละลายและทำฉลากระบุรายละเอียดของสารละลาย
        หลังจากเตรียมสารละลาย  ควรถ่ายสารละลายใส่ภาชนะเก็บสารละลายที่เหมาะสม  ปิดฝาภาชนะให้เรียบร้อยเพื่อป้องกันตัวทำละลายระเหย  ทำฉลากโดยระบุ  ชื่อสาร  สูตรเคมี  ความเข้มข้น  และวันที่เตรียมสารละลาย

 


 



เข้าชม : 43354
นำเสนอโดย : นางจันทรา ชาญนุวงศ์
โรงเรียนประโคนชัยพิทยาคม
บุรีรัมย์ เขต 2
อยู่ในขั้น : เจ้ายุทธภพ

แชร์ไปที่ Facebook

  หมวดหมู่ กลุ่มสาระวิทยาศาสตร์ ล่าสุด
เผยแพร่งาน ครูสุรเดช แพงมาก
โดย : [เข้าชม : 8609 ]
แบบฝึก cai การบวกสามจำนวนระดับชั้น ป.1
โดย : [เข้าชม : 13286 ]
สิ่งแวดล้อม
โดย : [เข้าชม : 9808 ]
เผยแพร่ผลงานครูมันทนี วันทอง
โดย : [เข้าชม : 9239 ]
INTERACTIVE SIMULATIONS และโปรแกรม SCILAB
โดย : [เข้าชม : 10322 ]
สารประกอบของคาร์บอน
โดย : [เข้าชม : 11498 ]
เผยแพร่งานวิจัยนิภาพร บัวชม
โดย : [เข้าชม : 11579 ]
คืนวันศุกร์ 31 สิงหาคม 2555 นี้ มาชม Blue Moon กันค่ะ
โดย : [เข้าชม : 9280 ]
พืชใบเลี้ยงเดี่ยวและคู่
โดย : [เข้าชม : 12279 ]
การเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อพืช
โดย : [เข้าชม : 8207 ]
 10 สื่อการเรียนการสอน Text Random
สิ่งที่ไม่ควรกระทำ
สิ่งที่ไม่ควรกระทำ
สิ่งที่ไม่ควรกระทำ
สิ่งที่ไม่ควรกระทำ
สิ่งที่ไม่ควรกระทำ
สิ่งที่ไม่ควรกระทำ
สิ่งที่ไม่ควรกระทำ
สิ่งที่ไม่ควรกระทำ
สิ่งที่ไม่ควรกระทำ
สิ่งที่ไม่ควรกระทำ
 
     "สหวิชา ดอท คอม" เป็นแหล่งรวมเนื้อหาความรู้ต่าง ๆ บอกเล่าประสบการณ์เกี่ยวกับเนื้อหา และการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนจากครูทั่วประเทศ นำมาแลกเปลี่ยนในเว็บไซต์แห่งนี้ ซึ่งเนื้อหาทั้งหมดได้ถูกกลั่นกลรองมาจากความรู้ ประสบการณ์ในการทำงานของทีมงานทุกคน...ดังนั้น ทุกเรื่องราว ทุกเนื้อหาสาระจึงเป็นลิขสิทธิ์ของผู้เขียนและสำนักเทคโนโลยีเพื่อการเรียนการสอน สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ หากบุคคลใดที่มีความประสงค์จะนำเนื้อหาเรื่องราวใด ๆ ในเว็บไซต์แห่งนี้ไปนำเสนอในรูปแบบใด ๆ จึงควรที่จะอ้างอิงและให้เครดิตกับ "สหวิชา ดอท คอม" เพื่อเป็นการสนับสนุนและเป็นกำลังใจในการทำงานแก่ทีมงานทุกคนที่เพียรค้นคว้าหาความรู้มานำเสนอ ขอขอบคุณผู้ที่ให้ความสนใจทุกท่านที่เล็งเห็นความสำคัญในสาระการเรียนรู้ต่าง ๆ ...เราขอน้อมรับทุกคำติชมและจะนำไปพัฒนาปรับปรุงในการทำงานให้ดียิ่งขึ้น ขอขอบคุณ Maxsite 1.10 CMS ที่พัฒนาโดยคนไทย ขอขอบคุณทุก ๆ คลิกที่แวะมาเยี่ยมชมเรา "สหวิชา ดอท คอม"

| เกี่ยวกับสหวิชา.คอม | สาระการเรียนรู้ | บทความ | สื่อการเรียนการสอน | แบบฝึกทักษะ | เล่าสู่กันฟัง | คำถามยอดนิยม | Links น่ารู้ | ทีมงานสหวิชา.คอม | ติดต่อเรา |