[x] ปิดหน้าต่างนี้
ก้าวทุกวินาที กับ... สหวิชา ดอท คอม
ชื่อผู้ใช้ :
รหัสผ่าน :
   
   
หมวดหมู่ : กลุ่มสาระวิทยาศาสตร์
การเตรียมสารละลาย (ตอนที่ 1)
เสาร์ ที่ 14 เดือน สิงหาคม พ.ศ.2553

เตรียมสารละลายให้มีความเข้มข้นและปริมาตรตามต้องการ   

การเตรียมสารละลาย
       
 การเตรียมสารละลายโดยทั่วไปมี  3  ลักษณะคือ  การนำของแข็งบริสุทธิ์มาละลายในตัวทำละลาย  การนำสารละลาย
ที่มีอยู่แล้วมาทำให้เจือจางหรือเข้มข้นขึ้น  และการนำสารละลายที่มีความเข้มข้นต่างกันมาผสมกัน  ซึ่งวิธีการนี้จะทำให้สารละลายที่ได้มีความเข้มข้นเปลี่ยนไป  แต่ในที่นี้จะกล่าวถึงวิธีการเตรียมสารละลายจากของแข็งบริสุทธิ์ และ
สารละลายที่มีอยู่แล้วทำให้เจือจางลง

การเตรียมสารละลายจากสารบริสุทธิ์
การคำนวณเกี่ยวกับความเข้มข้นของสารละลาย  ในการเตรียมสารละลายให้มีความเข้มข้นต่างๆ  กันนั้น 
ขั้นที่ 1  จะต้องคำนวณหาปริมาณตัวละลายที่จะใช้เตรียมสารละลายก่อน   
           โดยทั่วไปแล้วหน่วยความเข้มข้นของสารละลายที่นิยมใช้  คือ หน่วยโมลต่อลูกบาศก์เดซิเมตร 
           หรือ โมลต่อลิตร (โมลาร์)  ดังนั้นจึงต้องอาศัยความรู้ในเรื่องโมลเข้ามาเกี่ยวข้อง  สำหรับการคำนวณ
           นั้น
สามารถคำนวณได้  3 วิธี  คือ  การคำนวณโดยใช้วิธีเทียบบัญญัติไตรยางศ์  การคำนวณโดย
           เทียบหน่วย  และการคำนวณโดยใช้สูตรต่อไปนี้
  ความเข้มข้นในหน่วยโมลาร์          =        จำนวนโมลของตัวละลาย           X   1000 cm3
                                                          ปริมาตรของสารละลาย  (1 cm3)      1 dm3 
  เขียนเป็นสัญลักษณ์ได้ดังนี้     C   =         n X 1000
                                                          V
    หรือ                                 n    =       CV
                                                        1000
 
       เมื่อ   n  คือ จำนวนโมลของตัวละลาย
               C  คือ ความเข้มข้น  หน่วย  mol/dm3
               V  คือ ปริมาตรของสารละลาย  หน่วย  cm3
 
ในการคำนวณการเตรียมสารละลายนิยมใช้สูตร คือ
               n       =     g  =             N              =      CV
                               M           6.02X1023             1000  
     g    =   มวลของสารบริสุทธิ์ (ตัวละลาย)  หน่วย กรัม
     M   =   มวลโมเลกุลของตัวละลาย  หน่วย กรัม/โมล
     N    =   จำนวนโมเลกุลตัวละลาย  หน่วย โมเลกุล

 ตัวอย่างที่ 1  ถ้าต้องการเตรียมสารละลาย NaCl ให้มีความเข้มข้น  0.1  mol/dm3 ปริมาตร  250  cm3  
 คำนวณได้ดังนี้
 วิธีแฟคเตอร์เปลี่ยนหน่วย
  g NaCl     =     250 cm3 สารละลาย   X  0.1 mol NaCl         X  58.5 g NaCl     
                                                     1000 cm3 สารละลาย      1 mol NaCl
                 =       1.4625  g
จะต้องชั่ง  NaCl  จำนวน  1.46  กรัม

วิธีเทียบสัดส่วน
             สิ่งที่ต้องทราบ  มวลของ  NaCl
             สิ่งที่กำหนดให้  สารละลาย  NaCl เข้มข้น  0.1  mol/dm3   จำนวน  250  cm3      
        NaCl  มีมวลโมเลกุล          =  23  +  35.5   =    58.5
สารละลาย  NaCl 1000 cm3         =       สารละลาย NaCl 250 cm3
     มี NaCl 0.1 mol                                มี NaCl (mol)
                
  NaCl (mol)  =      NaCl 0.1 mol X สารละลาย NaCl250 cm3
                                            สารละลาย 1000 cm3    
                   =      0.025 mol
                   =     0.025 X 58.5   =  1.4625  g
    จะต้องชั่ง  NaCl  จำนวน  1.4625  กรัม  ละลายน้ำให้มีปริมาตรเป็น  250  cm3      

2.  เตรียมตัวละลาย และทำให้เป็นสารละลาย
     ชั่งโซเดียมคลอไรด์ให้ได้  1.4625  กรัม   และนำไปใส่ลงในขวดวัดปริมาตรขนาด  250 cm3 โดยใช้กรวยแก้ว  หลังจากนั้นเทน้ำกลั่นจำนวนเล็กน้อยลงในขวดวัดปริมาตร  และเขย่าขวดเพื่อให้โซเดียมคลอไรด์ละลายจนเป็น
เนื้อเดียวกัน  แล้วจึงค่อยเติมน้ำลงไปจนส่วนโค้งต่ำสุดของสารละลายอยู่ตรงขีดบอกปริมาตรที่บริเวณคอขวด 
ปิดจุกขวดวัดปริมาตรแล้วกลับขวดขึ้นลงจนสารผสมเป็นเนื้อเดียวกัน  ก็จะได้สารละลายที่มีความเข้มข้นและปริมาตรตามต้องการ
3.  เก็บสารละลายและทำฉลากระบุรายละเอียดของสารละลาย
    หลังจากเตรียมสารละลาย  ควรถ่ายสารละลายใส่ภาชนะเก็บสารละลายที่เหมาะสม  ปิดฝาภาชนะให้เรียบร้อย
เพื่อป้องกันตัวทำละลายระเหย  ทำฉลากโดยระบุ  ชื่อสาร  สูตรเคมี  ความเข้มข้น  และวันที่เตรียมสารละลาย

2.  การเตรียมสารละลายจากสารละลายเข้มข้น
        วิธีนี้เป็นการเตรียมสารละลายจากสารละลายเดิมที่มีอยู่แล้วให้เจือจาง (ความเข้มข้นลดลง)ในการที่ความเข้มข้นของสารละลายที่เตรียมขึ้นใหม่จะมีความถูกต้องเพียงใด  ขึ้นอยู่กับการวัดปริมาตรสาร  ดังนั้นอุปกรณ์ที่ใช้วัดปริมาตรต้องมีความเที่ยงตรงสูง  เช่น  ปิเปตต์  ขวดวัดปริมาตรซึ่งมีความเที่ยงตรงสูงกว่ากระบอกตวงหรือบีกเกอร์ 
เช่น  การเตรียมสารละลายโซเดียมคาร์บอเนต  ความเข้มข้น  0.1 mol/dm3  ปริมาตร  250cm3 จากสารละลายโซเดียมคาร์บอเนตเข้มข้น 1โมลาร์  มีวิธีการดังต่อไปนี้
1.คำนวณหาปริมาตรของสารละลายเดิมที่ต้องใช้
 
วิธีใช้สูตร
สารละลายที่ทำให้เจือจางลงด้วยการเติมน้ำ
สารละลายที่มีการเติมน้ำเพื่อทำให้เจือจางลง  โดยที่ปริมาณตัวละลายคงที่  เปลี่ยนเฉพาะปริมาตรของสารละลาย
เพิ่มขึ้นเท่านั้น  ซึ่งเป็นผลทำให้ความเข้มข้นของสารละลายลดลงและความเข้มข้นของสารละลายลดลงมากหรือน้อยขึ้นอยู่กับปริมาณน้ำที่เติมลงไป
          หลักการคำนวณ
            โมลของตัวละลายก่อนเติมน้ำ         =       โมลของตัวละลายหลังเติมน้ำ
                     C1V1                                =                    C2V2
                     1000                                                     1000 
                 จะได้ C1V1                            =                    C2V2  
       C1 ,  C2   เป็นความเข้มข้นของสารละลายก่อนเติมน้ำและหลังเติมน้ำตามลำดับมีหน่วย  mol/dm3
       V1,   V2    เป็นปริมาตรของสารละลายก่อนเติมน้ำและหลังเติมน้ำตามลำดับมีหน่วย  cm3
                 C1V1       =    C2V2
                    
                 1 X V1    =     0.1X250
                       V1       =     25 cm3
วิธีเทียบบัญญัติไตรยางค์ 
สารละลาย  1000 cm3  มีโซเดียมคาร์บอเนต    =  0.1 โมล
สารละลาย   250  cm3  มีโซเดียมคาร์บอเนต    =  0.1 X 250
                                                                    1000
                                                              =    0.025 โมล
      แสดงว่า  สารละลายโซเดียมคาร์บอเนตใหม่ที่ต้องการเตรียมนั้น  ต้องใช้โซเดียมคาร์บอเนต  0.025  โมล 
สารละลายโซเดียมคาร์บอเนตเดิมเข้มข้น  1  mol/dm3
ดังนั้น       มีโซเดียมคาร์บอเนต         1  โมล  ในสารละลาย            1,000  cm3
ต้องการเตรียมโซเดียมคาร์บอเนต  0.025  โมล  ต้องใช้สารละลาย     1,000 X 0.025
                                                                                                  1
                                                                                    
=    25  cm3
           ดังนั้น  ต้องใช้สารละลายโซเดียมคาร์บอเนต  1  mol/dm3     25   cm3

วิธีแฟคเตอร์เปลี่ยนหน่วย
วิธีที่ 1
 ขั้นที่ 1  คำนวณหาปริมาณตัวละลาย 
 mol Na2CO3   = 250 cm3 สารละลาย   X   0.1 mol Na2CO3
                                                          1000 cm3 สารละลาย
                     =          0.025 mol
      สารละลายที่ต้องการเตรียมมี  Na2CO3   0.025  โมล
ขั้นที่ 2  คำนวณหาปริมาตรของสารละลายเดิมที่ต้องนำมาเตรียมสารละลายใหม่ 
โดยใช้ปริมาณตัวละลายที่คำนวณได้จากขั้นที่ 1 
 cm3 สารละลาย          =  0.025  mol Na2CO3 X 1000 cm3 สารละลาย
                                               1 mol Na2CO3  
   =   25  cm3
วิธีที่ 2
ทำเป็นขั้นตอนเดียวโดยคูณปริมาณที่กำหนดให้ด้วยแฟคเตอร์เปลี่ยนหน่วยที่สัมพันธ์ต่อเนื่องกัน  จะได้ว่า
cm3 สารละลาย     = 250 cm3 สารละลาย    X 0.1 mol Na2CO3 X     1000 cm3 สารละลาย
                                                               1000 cm3 สารละลาย     1 mol Na2CO3

                        =     25  cm3

2.ทำสารละลายให้เจือจาง 
         ปิเปตต์สารโซเดียมคาร์บอเนตเข้มข้น  1  mol/dm3 มา  25 cm3ใส่ลงในขวดวัดปริมาตรขนาด  250 cm3 
หลังจากนั้นเติมน้ำกลั่นจนส่วนโค้งต่ำสุดของสารละลายอยู่ตรงกับขีดบอกปริมาตรที่บริเวณคอขวด  ปิดจุกขวดวัดปริมาตรแล้วกลับขวดขึ้นลงเพื่อให้สารผสมเป็นเนื้อเดียวกัน  จะได้สารละลายโซเดียมคาร์บอเนตเข้มข้น  0.1  mol/dm3  ปริมาตร  250 cm3  ตามต้องการ 

3.เก็บสารละลายและทำฉลากระบุรายละเอียดของสารละลาย
        หลังจากเตรียมสารละลาย  ควรถ่ายสารละลายใส่ภาชนะเก็บสารละลายที่เหมาะสม  ปิดฝาภาชนะให้เรียบร้อยเพื่อป้องกันตัวทำละลายระเหย  ทำฉลากโดยระบุ  ชื่อสาร  สูตรเคมี  ความเข้มข้น  และวันที่เตรียมสารละลาย

 


 



เข้าชม : 65670
นำเสนอโดย : นางจันทรา ชาญนุวงศ์
โรงเรียนประโคนชัยพิทยาคม
บุรีรัมย์ เขต 2
อยู่ในขั้น : เจ้ายุทธภพ

แชร์ไปที่ Facebook

  หมวดหมู่ กลุ่มสาระวิทยาศาสตร์ ล่าสุด
เผยแพร่งาน ครูสุรเดช แพงมาก
โดย : [เข้าชม : 12243 ]
แบบฝึก cai การบวกสามจำนวนระดับชั้น ป.1
โดย : [เข้าชม : 16220 ]
สิ่งแวดล้อม
โดย : [เข้าชม : 12658 ]
เผยแพร่ผลงานครูมันทนี วันทอง
โดย : [เข้าชม : 11969 ]
INTERACTIVE SIMULATIONS และโปรแกรม SCILAB
โดย : [เข้าชม : 13158 ]
สารประกอบของคาร์บอน
โดย : [เข้าชม : 14130 ]
เผยแพร่งานวิจัยนิภาพร บัวชม
โดย : [เข้าชม : 14739 ]
คืนวันศุกร์ 31 สิงหาคม 2555 นี้ มาชม Blue Moon กันค่ะ
โดย : [เข้าชม : 11638 ]
พืชใบเลี้ยงเดี่ยวและคู่
โดย : [เข้าชม : 15000 ]
การเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อพืช
โดย : [เข้าชม : 10398 ]
 10 สื่อการเรียนการสอน Text Random
สื่อการเรียนรู้ เรื่อง DNA:เจ้าชีวิต
สื่อการเรียนรู้ เรื่อง การหายใจ
สื่อการเรียนรู้ เรื่อง นิเวศวิทยาและสิ่งแวดล้อม
สื่อการเรียนรู้ เรื่อง ท่องไปในโลกของกล้ามเนื้อ
สื่อการเรียนรู้ เรื่อง ไฟฟ้าเคมีเชิงบูรณาการ
สื่อการเรียนรู้ เรื่อง ไฟฟ้าแม่เหล็ก
สื่อการเรียนรู้ เรื่อง เครื่องมือและอุปกรณ์วัดปริมาตร
สื่อการเรียนรู้ เรื่อง วิทยาศาสตร์พื้นภิภพ
สื่อการเรียนรู้ เรื่อง อะไรอยู่ในอะตอม
สื่อการเรียนรู้ เรื่อง สีและแสง การวัดการดูดกลืน
 
     "สหวิชา ดอท คอม" เป็นแหล่งรวมเนื้อหาความรู้ต่าง ๆ บอกเล่าประสบการณ์เกี่ยวกับเนื้อหา และการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนจากครูทั่วประเทศ นำมาแลกเปลี่ยนในเว็บไซต์แห่งนี้ ซึ่งเนื้อหาทั้งหมดได้ถูกกลั่นกลรองมาจากความรู้ ประสบการณ์ในการทำงานของทีมงานทุกคน...ดังนั้น ทุกเรื่องราว ทุกเนื้อหาสาระจึงเป็นลิขสิทธิ์ของผู้เขียนและสำนักเทคโนโลยีเพื่อการเรียนการสอน สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ หากบุคคลใดที่มีความประสงค์จะนำเนื้อหาเรื่องราวใด ๆ ในเว็บไซต์แห่งนี้ไปนำเสนอในรูปแบบใด ๆ จึงควรที่จะอ้างอิงและให้เครดิตกับ "สหวิชา ดอท คอม" เพื่อเป็นการสนับสนุนและเป็นกำลังใจในการทำงานแก่ทีมงานทุกคนที่เพียรค้นคว้าหาความรู้มานำเสนอ ขอขอบคุณผู้ที่ให้ความสนใจทุกท่านที่เล็งเห็นความสำคัญในสาระการเรียนรู้ต่าง ๆ ...เราขอน้อมรับทุกคำติชมและจะนำไปพัฒนาปรับปรุงในการทำงานให้ดียิ่งขึ้น ขอขอบคุณ Maxsite 1.10 CMS ที่พัฒนาโดยคนไทย ขอขอบคุณทุก ๆ คลิกที่แวะมาเยี่ยมชมเรา "สหวิชา ดอท คอม"

| เกี่ยวกับสหวิชา.คอม | สาระการเรียนรู้ | บทความ | สื่อการเรียนการสอน | แบบฝึกทักษะ | เล่าสู่กันฟัง | คำถามยอดนิยม | Links น่ารู้ | ทีมงานสหวิชา.คอม | ติดต่อเรา |