[x] ปิดหน้าต่างนี้
ก้าวทุกวินาที กับ... สหวิชา ดอท คอม
ชื่อผู้ใช้ :
รหัสผ่าน :
   
   
หมวดหมู่ : ศิลปะ ดนตรีและนาฎศิลป์
ย้อนรอยเส้นเสียง...สำเนียงดุริยางค์ไทย : รัตนโกสินทร์,,ปฐมฤกษ์เรืองรอง
จันทร์ ที่ 18 เดือน ตุลาคม พ.ศ.2553
ประวัติความเป็นมาของดนตรีไทยในสมัยรัตนโกสินทร์   

ย้อนรอยเส้นเสียง...สำเนียงดุริยางค์ไทย (รัตนโกสินทร์,,ปฐมฤกษ์เรืองรอง)

                             
                                                          กรุงเทพมหานคร อมรรัตนโกสินทร์

                ดนตรีเป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่เกิดขึ้นจากภูมิปัญญาของบรรพบุรุษที่สั่งสมกันมาทุกยุคสมัย  ประวัติและความเป็นมาของดนต รีจะสะท้อนให้เห็นถึงแหล่งที่มาและวิวัฒนาการมาตามลำดับตามยุคสมัยต่าง ๆ ทั้งเครื่องดนตรี  รูปแบบการผสมของดนตรี  บทเพลง และบุคคลสำคัญในยุคสมัยนั้น ทำให้เราได้ศึกษาเรียนรู้สืบต่อกันมา

สาระการเรียนรู้ ศิลปะ (สาระที่ ๒  ดนตรี )
         มาตรฐาน ศ ๒.๑  เข้าใจและแสดงออกทางดนตรีอย่างสร้างสรรค์ วิเคราะห์ วิพากษ์วิจารณ์คุณค่าดนตรี ถ่ายทอดความรู้สึก ความคิดต่อดนตรีอย่างอิสระ ชื่นชม และประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน
         มาตรฐาน ศ ๒.๒ เข้าใจความสัมพันธ์ระหว่างดนตรี ประวัติศาสตร์ และวัฒนธรรม เห็นคุณค่าของดนตรีที่ เป็นมรดกทางวัฒนธรรม ภูมิปัญญาท้องถิ่น ภูมิปัญญาไทยและสากล

ประวัติความเป็นมาของดนตรีไทย

       -สมัยกรุงรัตนโกสินทร์ 



บรมราชจักรีวงศ์

         
             การดนตรีของไทยมีวิวัฒนาการมาถึงขีดสูงสุด  ทั้งนี้เนื่องมาจากพระมหากษัตริย์ของไทยทุกพระองค์ทรงสนับสนุนอย่างเต็มที่จึงปรากฏว่ามีคีตกวีและนักดนตรีที่มีความเป็นอัจฉริยะเกิดขึ้นเป็นจำนวนมาก  เช่น  หลวงประดิษฐ์ไพเราะ พระยาประสานดุริยศัพท์หลวงไพเราะเสียงซอ  เป็นต้น  รวมทั้งองค์พระมหากษัตริย์คือ  พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย รัชกาลที่  2   ทรงเป็นนักดนตรีซอสามสาย และทรงพระราชนิพนธ์ เพลงบุหลันลอยเลื่อน  พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว  รัชกาลที่  7   ทรงพระราชนิพนธ์  เพลงโหมโรง  คลื่นกระทบฝั่ง  เพลงเขมรลออองค์  เถา  เพลงราตรีประดับดาว เถา  เป็นต้น 
              นอกจากนี้ยังมีเครื่องดนตรีเกิดขึ้นอีกมากมาย โดยการดัดแปลงจากเครื่องดนตรีที่มีอยู่เดิมและสร้างขึ้นใหม่  รวมทั้งนำเครื่องดนตรีของชาติอื่นมาปรับเสียงให้เข้ากับเครื่องดนตรีของไทย   ซึ่งพอสรุปได้ดังนี้
 
สมัยรัชกาลที่  1


กลองทัด

             -  กลองทัด  เพิ่มเป็น  2  ลูก  ซึ่งมีเสียงแตกต่างกัน คือ เสียงสูงและเสียงต่ำ  (เรียกว่า  กลองตัวผู้และกลองตัวเมียตามลำดับ)


 สมัยรัชกาลที่  2


กลองสองหน้า

              -  กลองสองหน้า ดัดแปลงมาจากตะโพน คือทำให้มีขนาดเล็กลง ใช้บรรเลง ในวงปี่พาทย์แทนตะโพน สำหรับการขับเสภา

 
สมัยรัชกาลที่   3


ระนาดทุ้ม

 

            -  ระนาดทุ้ม ทำตามแบบระนาดเอกของเดิม ลูกระนาดบางกล่าวแต่ขนาดใหญ่กว่า  เพื่อให้เกิดเสียงทุ้มต่ำ  ใช้บรรเลงร่วมกับระนาดเอกในวงปี่พาทย์  ฆ้องวงเล็ก  สร้างขึ้นเพื่อบรรเลงทำนองเต็มแบบระนาดเอก

 
สมัยรัชกาลที่  4


ระนาดทองหรือระนาดเหล็ก

 

             -  ระนาดทอง (ระนาดเอกเหล็ก)  สร้างเลียนแบบระนาดเอกไม้ แต่เดิมทำด้วยทองเหลือง  บรรเลงเป็นแนวเดียวกันกับระนาดเอกไม้ระนาดทุ้มเหล็ก ใช้บรรเลงคู่กับระนาดเอกเหล็ก


 สมัยรัชกาลที่  5


ตะโพน

           -  กลองตะโพน  เป็นการนำเอาตะโพน  2  ลูก  มาตั้งตีแบบกลองทัด และใช้ไม้นวมตี  เพื่อให้เกิดเสียงต่ำทุ้ม  ไม่ดังกึกก้องเหมือนกลองทัด ใช้บรรเลงในวงดนตรีปี่พาทย์ดึกดำบรรพ์


 สมัยรัชกาลที่  6

         - อังกะลุง ผู้ประดิษฐ์คือ  หลวงประดิษฐ์ไพเราะ  (ศร  ศิลปบรรเลง)  โดยได้แบบอย่างมาจากชวา  ดัดแปรงให้มี 7  เสียง ตามมาตรเสียงของดนตรีไทย (ของเดิมมี  5  เสียง)   การบรรเลงจะบรรเลงเป็นวง   ผู้เล่นแต่ละคนจะถืออังกะลุงคนละ 2 ราว (เสียงต่างกัน)
 


อังกะลุง

 

             นอกจากนี้ในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์นี้ ยังมีการนำเครื่องดนตรีของต่างชาติมาร่วมบรรเลงผสมกับดนตรีไทยด้วย เช่น ฆ้องมอญ  ปี่ชวา  เปิงมางคอก ตะโพนมอญ ไวโอลิน  ออร์แกน เป็นต้น
 

 กระบวนการเรียนรู้
        1.ครูและนักเรียนร่วมกันอภิปรายเกี่ยวกับประวัติความเป็นมาของดนตรีไทยและให้นักเรียนดูรูปภาพเครื่องดนตรี
        2.ศึกษาประวัติความเป็นมาไทย ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน
        3.อธิบายความสัมพันธ์ของยุคสมัยกับวิวัฒนาการทางดนตรีของไทย
       4.ศึกษาประวัติและผลงานทางดนตรีของคีตกวีบางท่าน
       5.ศึกษาประวัติความเป็นมาของดนตรีไทยยุคสมัยต่าง ๆ
       6.อธิบายความสัมพันธ์ของยุคสมัยกับวิวัฒนาการทางดนตรีไทย
       7.ศึกษาประวัติและผลงานของคีตกวีที่สำคัญในยุคต่าง ๆ 
       8.ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปความรู้เกี่ยวกับประวัติความเป็นมาของดนตรีไทย

เชื่อมโยงในองค์ความรู้
       คณิตศาสตร์                             คำนวนขนาด รูปทรง  รูปร่างทางเรขาคณิต ของเครื่องดนตรี          
       ภาษาไทย                               การเขียน  การอธิบาย ลักษณะรูปร่างของเครื่องดนตรี
       วิทยาศาสตร์                            วิธีการกำเนิดเสียง  วิวัฒนาการการเปลี่ยนแปลงทางภูมิศาสตร์และโลก
       สังคมศึกษา                             วัฒนธรรมประเพณี  วิถีชีวิต  ประวัติศาสตร์
       สุขศึกษาและพลศึกษา               กิจกรรมเข้าจังหวะประกอบเพลง  
       ภาษาอังกฤษ                           การติดต่อสื่อสารสัมพันธ์กับต่างชาติในอดีต
       การงานอาชีพ             งานประดิษฐ์ เครื่องดนตรีตามความเหมาะสม
       บูรณาการในทุกสาระการเรียนรู้      บทเพลงไทยสามารถนำมาใช้เป็นกิจกรรมนำเข้าสู่บทเรียน   กิจกรรมกระตุ้นเร้าความสนใจการเรียนรู้ของผู้เรียน
      
 เพิ่มเติมกิจกรรมนำไปใช้
        -  กิจกรรมวาดภาพเครื่องดนตรีไทย
        -  ศึกษาค้นคว้าเพิ่มเติมเกี่ยวกับ เครื่องดนตรีไทยประเภทอื่นๆ
        -  ศึกษาและแสวงหาประสบการณ์ตรงทางด้านดนตรีไทยในงานต่าง ๆ
        -  ทัศนศึกษาแหล่งเรียนรู้โบราณสถานอุทยานประวัติศาสตร์
        -  กิจกรรมศึกษาประวัติความเป็นมาของดนตรีไทย ที่เป็นลักษณะสำคัญของแต่ละยุคสมัย
       -   กิจกรรมเล่าประวัติและผลงานทางดนตรีของคีตกวีบางท่าน
       -   ส่งเสริมกิจกรรมประสบการณ์ในการฟังเพลงไทยและเพลงสากล
       -   ร่วมกันระบุลักษณะเครื่องดนตรีที่ใช้บรรเลง รูปแบบในการผสมวงดนตรี และยุคสมัยของเพลงตามสมควร
    
     
ข้อคำถามสานต่อความคิด
         -  แสดงความคิดเห็นถึงคำว่า ดนตรีไม่มีเชื้อชาติและพรมแดน
         -  คิดอย่างไรกับคำพูดที่ว่า "ภาษาดนตรีเป็นภาษาสากล"
        -   วิธีการและแนวทางในการอนุรักษ์สืบสานดนตรีไทย
        -  เสียงดนตรีมีประโยชน์อย่างไร
        -  ความสำคัญและประโยชน์ในการศึกษาประวัติความเป็นมาของเครื่องดนตรีไทย

อ้างอิงข้อมูล
        แผนการจัดการเรียนรู้ศิลปะ (สาระดนตรี)ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6, พงศ์พันธุ์  ไชยบุญเรือง, 2550

อ้างอิงรูปภาพ
กรุงเทพมหานคร อมรรัตนโกสินทร์
บรมราชจักรีวงศ์
กลองทัด
กลองสองหน้า
ระนาดทุ้ม
ระนาดทองหรือระนาดเหล็ก 
ตะโพน
อังกะลุง

 

 

 




เข้าชม : 20216
นำเสนอโดย : พงศ์พันธุ์ ไชยบุญเรือง
สพป.เชียงราย เขต 4
อยู่ในขั้น : เจ้ายุทธภพ

แชร์ไปที่ Facebook

  หมวดหมู่ ศิลปะ ดนตรีและนาฎศิลป์ ล่าสุด
การพัฒนาความรู้และทักษะพื้นฐานทางศิลปะงานปั้น ฐานการเรียนที่ ๗ ตัวอย่างขั้นตอนการปั้น (การปั้นตุ๊กตาดิน ๒)
โดย : [เข้าชม : 6903 ]
การพัฒนาความรู้และทักษะพื้นฐานทางศิลปะงานปั้น ฐานการเรียนที่ ๗ ตัวอย่างขั้นตอนการปั้น (การปั้นตุ๊กตาดิน ๑)
โดย : [เข้าชม : 6661 ]
การพัฒนาความรู้และทักษะพื้นฐานทางศิลปะงานปั้น ฐานการเรียนที่ ๖ การเทพิมพ์
โดย : [เข้าชม : 6557 ]
การพัฒนาความรู้และทักษะพื้นฐานทางศิลปะงานปั้น ฐานการเรียนที่ ๕ เรื่อง การปั้นรูปปั้นดินต้นแบบ
โดย : [เข้าชม : 6936 ]
การพัฒนาความรู้และทักษะพื้นฐานทางศิลปะงานปั้น ฐานการเรียนที่ ๔ เรื่อง การสร้างลวดลายบนงานปั้น
โดย : [เข้าชม : 6975 ]
การพัฒนาความรู้และทักษะพื้นฐานทางศิลปะงานปั้น ฐานการเรียนที่ ๓ เรื่อง การประสานดินให้เป็นเนื้อเดียวกัน
โดย : [เข้าชม : 6717 ]
การพัฒนาความรู้และทักษะพื้นฐานทางศิลปะงานปั้น ฐานการเรียนที่ ๒ เรื่อง ดินด่านเกวียน
โดย : [เข้าชม : 6756 ]
การพัฒนาความรู้และทักษะพื้นฐานทางศิลปะงานปั้น ฐานการเรียนที่ ๑ เรื่อง เศรษฐกิจพอเพียง
โดย : [เข้าชม : 6865 ]
มีอะไรในโน้ตเพลง 1
โดย : [เข้าชม : 49055 ]
สัญลักษณ์ของเสียงดนตรี (1)
โดย : [เข้าชม : 79241 ]
 10 สาระการเรียนรู้ Text Random
ตีแสกหน้า....จากการตีด้วยไม้
เฮียหมู....นักเลงใหญ่ ใครก็เกรง
“ ป้องกันได้.......ง่ายนิดเดียว”
ภัยร้ายทางอินเตอร์เน็ต
ความเครียดใคร่ว่าไม่สำคัญ
ทำไม มันต้องถอน
การได้รับวิตามินแต่ละชนิดมากเกินไป ดีหรือไม่อย่างไรต้องตามไปดู
อัญมณีศิริมงคล 9 อย่าง
แม่และแม่คนที่2ควรรู้ (ตอนที่1)
เมื่อข้าวกล้องงอก...กลายเป็นพระเอกขี่ม้าขาว (ตอนที่ 1)
 
     "สหวิชา ดอท คอม" เป็นแหล่งรวมเนื้อหาความรู้ต่าง ๆ บอกเล่าประสบการณ์เกี่ยวกับเนื้อหา และการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนจากครูทั่วประเทศ นำมาแลกเปลี่ยนในเว็บไซต์แห่งนี้ ซึ่งเนื้อหาทั้งหมดได้ถูกกลั่นกลรองมาจากความรู้ ประสบการณ์ในการทำงานของทีมงานทุกคน...ดังนั้น ทุกเรื่องราว ทุกเนื้อหาสาระจึงเป็นลิขสิทธิ์ของผู้เขียนและสำนักเทคโนโลยีเพื่อการเรียนการสอน สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ หากบุคคลใดที่มีความประสงค์จะนำเนื้อหาเรื่องราวใด ๆ ในเว็บไซต์แห่งนี้ไปนำเสนอในรูปแบบใด ๆ จึงควรที่จะอ้างอิงและให้เครดิตกับ "สหวิชา ดอท คอม" เพื่อเป็นการสนับสนุนและเป็นกำลังใจในการทำงานแก่ทีมงานทุกคนที่เพียรค้นคว้าหาความรู้มานำเสนอ ขอขอบคุณผู้ที่ให้ความสนใจทุกท่านที่เล็งเห็นความสำคัญในสาระการเรียนรู้ต่าง ๆ ...เราขอน้อมรับทุกคำติชมและจะนำไปพัฒนาปรับปรุงในการทำงานให้ดียิ่งขึ้น ขอขอบคุณ Maxsite 1.10 CMS ที่พัฒนาโดยคนไทย ขอขอบคุณทุก ๆ คลิกที่แวะมาเยี่ยมชมเรา "สหวิชา ดอท คอม"

| เกี่ยวกับสหวิชา.คอม | สาระการเรียนรู้ | บทความ | สื่อการเรียนการสอน | แบบฝึกทักษะ | เล่าสู่กันฟัง | คำถามยอดนิยม | Links น่ารู้ | ทีมงานสหวิชา.คอม | ติดต่อเรา |