[x] ปิดหน้าต่างนี้
ก้าวทุกวินาที กับ... สหวิชา ดอท คอม
ชื่อผู้ใช้ :
รหัสผ่าน :
   
   
หมวดหมู่ : ศิลปะ ดนตรีและนาฎศิลป์
ย้อนรอยเส้นเสียง...สำเนียงดุริยางค์ไทย : รัตนโกสินทร์,,ปฐมฤกษ์เรืองรอง
จันทร์ ที่ 18 เดือน ตุลาคม พ.ศ.2553
ประวัติความเป็นมาของดนตรีไทยในสมัยรัตนโกสินทร์   

ย้อนรอยเส้นเสียง...สำเนียงดุริยางค์ไทย (รัตนโกสินทร์,,ปฐมฤกษ์เรืองรอง)

                             
                                                          กรุงเทพมหานคร อมรรัตนโกสินทร์

                ดนตรีเป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่เกิดขึ้นจากภูมิปัญญาของบรรพบุรุษที่สั่งสมกันมาทุกยุคสมัย  ประวัติและความเป็นมาของดนต รีจะสะท้อนให้เห็นถึงแหล่งที่มาและวิวัฒนาการมาตามลำดับตามยุคสมัยต่าง ๆ ทั้งเครื่องดนตรี  รูปแบบการผสมของดนตรี  บทเพลง และบุคคลสำคัญในยุคสมัยนั้น ทำให้เราได้ศึกษาเรียนรู้สืบต่อกันมา

สาระการเรียนรู้ ศิลปะ (สาระที่ ๒  ดนตรี )
         มาตรฐาน ศ ๒.๑  เข้าใจและแสดงออกทางดนตรีอย่างสร้างสรรค์ วิเคราะห์ วิพากษ์วิจารณ์คุณค่าดนตรี ถ่ายทอดความรู้สึก ความคิดต่อดนตรีอย่างอิสระ ชื่นชม และประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน
         มาตรฐาน ศ ๒.๒ เข้าใจความสัมพันธ์ระหว่างดนตรี ประวัติศาสตร์ และวัฒนธรรม เห็นคุณค่าของดนตรีที่ เป็นมรดกทางวัฒนธรรม ภูมิปัญญาท้องถิ่น ภูมิปัญญาไทยและสากล

ประวัติความเป็นมาของดนตรีไทย

       -สมัยกรุงรัตนโกสินทร์ 



บรมราชจักรีวงศ์

         
             การดนตรีของไทยมีวิวัฒนาการมาถึงขีดสูงสุด  ทั้งนี้เนื่องมาจากพระมหากษัตริย์ของไทยทุกพระองค์ทรงสนับสนุนอย่างเต็มที่จึงปรากฏว่ามีคีตกวีและนักดนตรีที่มีความเป็นอัจฉริยะเกิดขึ้นเป็นจำนวนมาก  เช่น  หลวงประดิษฐ์ไพเราะ พระยาประสานดุริยศัพท์หลวงไพเราะเสียงซอ  เป็นต้น  รวมทั้งองค์พระมหากษัตริย์คือ  พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย รัชกาลที่  2   ทรงเป็นนักดนตรีซอสามสาย และทรงพระราชนิพนธ์ เพลงบุหลันลอยเลื่อน  พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว  รัชกาลที่  7   ทรงพระราชนิพนธ์  เพลงโหมโรง  คลื่นกระทบฝั่ง  เพลงเขมรลออองค์  เถา  เพลงราตรีประดับดาว เถา  เป็นต้น 
              นอกจากนี้ยังมีเครื่องดนตรีเกิดขึ้นอีกมากมาย โดยการดัดแปลงจากเครื่องดนตรีที่มีอยู่เดิมและสร้างขึ้นใหม่  รวมทั้งนำเครื่องดนตรีของชาติอื่นมาปรับเสียงให้เข้ากับเครื่องดนตรีของไทย   ซึ่งพอสรุปได้ดังนี้
 
สมัยรัชกาลที่  1


กลองทัด

             -  กลองทัด  เพิ่มเป็น  2  ลูก  ซึ่งมีเสียงแตกต่างกัน คือ เสียงสูงและเสียงต่ำ  (เรียกว่า  กลองตัวผู้และกลองตัวเมียตามลำดับ)


 สมัยรัชกาลที่  2


กลองสองหน้า

              -  กลองสองหน้า ดัดแปลงมาจากตะโพน คือทำให้มีขนาดเล็กลง ใช้บรรเลง ในวงปี่พาทย์แทนตะโพน สำหรับการขับเสภา

 
สมัยรัชกาลที่   3


ระนาดทุ้ม

 

            -  ระนาดทุ้ม ทำตามแบบระนาดเอกของเดิม ลูกระนาดบางกล่าวแต่ขนาดใหญ่กว่า  เพื่อให้เกิดเสียงทุ้มต่ำ  ใช้บรรเลงร่วมกับระนาดเอกในวงปี่พาทย์  ฆ้องวงเล็ก  สร้างขึ้นเพื่อบรรเลงทำนองเต็มแบบระนาดเอก

 
สมัยรัชกาลที่  4


ระนาดทองหรือระนาดเหล็ก

 

             -  ระนาดทอง (ระนาดเอกเหล็ก)  สร้างเลียนแบบระนาดเอกไม้ แต่เดิมทำด้วยทองเหลือง  บรรเลงเป็นแนวเดียวกันกับระนาดเอกไม้ระนาดทุ้มเหล็ก ใช้บรรเลงคู่กับระนาดเอกเหล็ก


 สมัยรัชกาลที่  5


ตะโพน

           -  กลองตะโพน  เป็นการนำเอาตะโพน  2  ลูก  มาตั้งตีแบบกลองทัด และใช้ไม้นวมตี  เพื่อให้เกิดเสียงต่ำทุ้ม  ไม่ดังกึกก้องเหมือนกลองทัด ใช้บรรเลงในวงดนตรีปี่พาทย์ดึกดำบรรพ์


 สมัยรัชกาลที่  6

         - อังกะลุง ผู้ประดิษฐ์คือ  หลวงประดิษฐ์ไพเราะ  (ศร  ศิลปบรรเลง)  โดยได้แบบอย่างมาจากชวา  ดัดแปรงให้มี 7  เสียง ตามมาตรเสียงของดนตรีไทย (ของเดิมมี  5  เสียง)   การบรรเลงจะบรรเลงเป็นวง   ผู้เล่นแต่ละคนจะถืออังกะลุงคนละ 2 ราว (เสียงต่างกัน)
 


อังกะลุง

 

             นอกจากนี้ในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์นี้ ยังมีการนำเครื่องดนตรีของต่างชาติมาร่วมบรรเลงผสมกับดนตรีไทยด้วย เช่น ฆ้องมอญ  ปี่ชวา  เปิงมางคอก ตะโพนมอญ ไวโอลิน  ออร์แกน เป็นต้น
 

 กระบวนการเรียนรู้
        1.ครูและนักเรียนร่วมกันอภิปรายเกี่ยวกับประวัติความเป็นมาของดนตรีไทยและให้นักเรียนดูรูปภาพเครื่องดนตรี
        2.ศึกษาประวัติความเป็นมาไทย ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน
        3.อธิบายความสัมพันธ์ของยุคสมัยกับวิวัฒนาการทางดนตรีของไทย
       4.ศึกษาประวัติและผลงานทางดนตรีของคีตกวีบางท่าน
       5.ศึกษาประวัติความเป็นมาของดนตรีไทยยุคสมัยต่าง ๆ
       6.อธิบายความสัมพันธ์ของยุคสมัยกับวิวัฒนาการทางดนตรีไทย
       7.ศึกษาประวัติและผลงานของคีตกวีที่สำคัญในยุคต่าง ๆ 
       8.ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปความรู้เกี่ยวกับประวัติความเป็นมาของดนตรีไทย

เชื่อมโยงในองค์ความรู้
       คณิตศาสตร์                             คำนวนขนาด รูปทรง  รูปร่างทางเรขาคณิต ของเครื่องดนตรี          
       ภาษาไทย                               การเขียน  การอธิบาย ลักษณะรูปร่างของเครื่องดนตรี
       วิทยาศาสตร์                            วิธีการกำเนิดเสียง  วิวัฒนาการการเปลี่ยนแปลงทางภูมิศาสตร์และโลก
       สังคมศึกษา                             วัฒนธรรมประเพณี  วิถีชีวิต  ประวัติศาสตร์
       สุขศึกษาและพลศึกษา               กิจกรรมเข้าจังหวะประกอบเพลง  
       ภาษาอังกฤษ                           การติดต่อสื่อสารสัมพันธ์กับต่างชาติในอดีต
       การงานอาชีพ             งานประดิษฐ์ เครื่องดนตรีตามความเหมาะสม
       บูรณาการในทุกสาระการเรียนรู้      บทเพลงไทยสามารถนำมาใช้เป็นกิจกรรมนำเข้าสู่บทเรียน   กิจกรรมกระตุ้นเร้าความสนใจการเรียนรู้ของผู้เรียน
      
 เพิ่มเติมกิจกรรมนำไปใช้
        -  กิจกรรมวาดภาพเครื่องดนตรีไทย
        -  ศึกษาค้นคว้าเพิ่มเติมเกี่ยวกับ เครื่องดนตรีไทยประเภทอื่นๆ
        -  ศึกษาและแสวงหาประสบการณ์ตรงทางด้านดนตรีไทยในงานต่าง ๆ
        -  ทัศนศึกษาแหล่งเรียนรู้โบราณสถานอุทยานประวัติศาสตร์
        -  กิจกรรมศึกษาประวัติความเป็นมาของดนตรีไทย ที่เป็นลักษณะสำคัญของแต่ละยุคสมัย
       -   กิจกรรมเล่าประวัติและผลงานทางดนตรีของคีตกวีบางท่าน
       -   ส่งเสริมกิจกรรมประสบการณ์ในการฟังเพลงไทยและเพลงสากล
       -   ร่วมกันระบุลักษณะเครื่องดนตรีที่ใช้บรรเลง รูปแบบในการผสมวงดนตรี และยุคสมัยของเพลงตามสมควร
    
     
ข้อคำถามสานต่อความคิด
         -  แสดงความคิดเห็นถึงคำว่า ดนตรีไม่มีเชื้อชาติและพรมแดน
         -  คิดอย่างไรกับคำพูดที่ว่า "ภาษาดนตรีเป็นภาษาสากล"
        -   วิธีการและแนวทางในการอนุรักษ์สืบสานดนตรีไทย
        -  เสียงดนตรีมีประโยชน์อย่างไร
        -  ความสำคัญและประโยชน์ในการศึกษาประวัติความเป็นมาของเครื่องดนตรีไทย

อ้างอิงข้อมูล
        แผนการจัดการเรียนรู้ศิลปะ (สาระดนตรี)ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6, พงศ์พันธุ์  ไชยบุญเรือง, 2550

อ้างอิงรูปภาพ
กรุงเทพมหานคร อมรรัตนโกสินทร์
บรมราชจักรีวงศ์
กลองทัด
กลองสองหน้า
ระนาดทุ้ม
ระนาดทองหรือระนาดเหล็ก 
ตะโพน
อังกะลุง

 

 

 




เข้าชม : 21729
นำเสนอโดย : พงศ์พันธุ์ ไชยบุญเรือง
สพป.เชียงราย เขต 4
อยู่ในขั้น : เจ้ายุทธภพ

แชร์ไปที่ Facebook

  หมวดหมู่ ศิลปะ ดนตรีและนาฎศิลป์ ล่าสุด
การพัฒนาความรู้และทักษะพื้นฐานทางศิลปะงานปั้น ฐานการเรียนที่ ๗ ตัวอย่างขั้นตอนการปั้น (การปั้นตุ๊กตาดิน ๒)
โดย : [เข้าชม : 11445 ]
การพัฒนาความรู้และทักษะพื้นฐานทางศิลปะงานปั้น ฐานการเรียนที่ ๗ ตัวอย่างขั้นตอนการปั้น (การปั้นตุ๊กตาดิน ๑)
โดย : [เข้าชม : 10973 ]
การพัฒนาความรู้และทักษะพื้นฐานทางศิลปะงานปั้น ฐานการเรียนที่ ๖ การเทพิมพ์
โดย : [เข้าชม : 10258 ]
การพัฒนาความรู้และทักษะพื้นฐานทางศิลปะงานปั้น ฐานการเรียนที่ ๕ เรื่อง การปั้นรูปปั้นดินต้นแบบ
โดย : [เข้าชม : 10167 ]
การพัฒนาความรู้และทักษะพื้นฐานทางศิลปะงานปั้น ฐานการเรียนที่ ๔ เรื่อง การสร้างลวดลายบนงานปั้น
โดย : [เข้าชม : 10101 ]
การพัฒนาความรู้และทักษะพื้นฐานทางศิลปะงานปั้น ฐานการเรียนที่ ๓ เรื่อง การประสานดินให้เป็นเนื้อเดียวกัน
โดย : [เข้าชม : 9812 ]
การพัฒนาความรู้และทักษะพื้นฐานทางศิลปะงานปั้น ฐานการเรียนที่ ๒ เรื่อง ดินด่านเกวียน
โดย : [เข้าชม : 9902 ]
การพัฒนาความรู้และทักษะพื้นฐานทางศิลปะงานปั้น ฐานการเรียนที่ ๑ เรื่อง เศรษฐกิจพอเพียง
โดย : [เข้าชม : 10565 ]
มีอะไรในโน้ตเพลง 1
โดย : [เข้าชม : 52696 ]
สัญลักษณ์ของเสียงดนตรี (1)
โดย : [เข้าชม : 82504 ]
 10 สาระการเรียนรู้ Text Random
ครูหุ่นยนต์
รหัสชนิดพลาสติก
วันไหว้ครู ตรงกับวันอะไรของเดือนมิถุนายน
โรค "งอน"
เสน่ห์ญี่ปุ่น โจโจ้ซัง ซูบารุ โกโบริ ถึงเคอิโงะ อิทธิพลบนแผ่นดินไทย
ตัวอย่าง แบบบันทึกการออกแบบการเรียนรู้
รู้จัก...โรคถูกสาปหรือ Congenital Central Hypoventilation Syndrome หรือ Ondine’s Curse
ใช้ภาษาไทยได้ดีมีโอกาสเป็นดารา
คู่มือชนะชีวิตในช่วงวัยหัวเลี้ยวหัวต่อของวัยรุ่น
เตือนภัย...จากบุหรี่
 
     "สหวิชา ดอท คอม" เป็นแหล่งรวมเนื้อหาความรู้ต่าง ๆ บอกเล่าประสบการณ์เกี่ยวกับเนื้อหา และการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนจากครูทั่วประเทศ นำมาแลกเปลี่ยนในเว็บไซต์แห่งนี้ ซึ่งเนื้อหาทั้งหมดได้ถูกกลั่นกลรองมาจากความรู้ ประสบการณ์ในการทำงานของทีมงานทุกคน...ดังนั้น ทุกเรื่องราว ทุกเนื้อหาสาระจึงเป็นลิขสิทธิ์ของผู้เขียนและสำนักเทคโนโลยีเพื่อการเรียนการสอน สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ หากบุคคลใดที่มีความประสงค์จะนำเนื้อหาเรื่องราวใด ๆ ในเว็บไซต์แห่งนี้ไปนำเสนอในรูปแบบใด ๆ จึงควรที่จะอ้างอิงและให้เครดิตกับ "สหวิชา ดอท คอม" เพื่อเป็นการสนับสนุนและเป็นกำลังใจในการทำงานแก่ทีมงานทุกคนที่เพียรค้นคว้าหาความรู้มานำเสนอ ขอขอบคุณผู้ที่ให้ความสนใจทุกท่านที่เล็งเห็นความสำคัญในสาระการเรียนรู้ต่าง ๆ ...เราขอน้อมรับทุกคำติชมและจะนำไปพัฒนาปรับปรุงในการทำงานให้ดียิ่งขึ้น ขอขอบคุณ Maxsite 1.10 CMS ที่พัฒนาโดยคนไทย ขอขอบคุณทุก ๆ คลิกที่แวะมาเยี่ยมชมเรา "สหวิชา ดอท คอม"

| เกี่ยวกับสหวิชา.คอม | สาระการเรียนรู้ | บทความ | สื่อการเรียนการสอน | แบบฝึกทักษะ | เล่าสู่กันฟัง | คำถามยอดนิยม | Links น่ารู้ | ทีมงานสหวิชา.คอม | ติดต่อเรา |